అంతర్జాతీయ
-కొరివి జయకుమార్
అమెరికా వాయుసేన అమ్ములపొదిలో అత్యంత శక్తివంతమైన బాంబర్లలో ఒకటి బి-52 స్ట్రాటోఫోర్ట్రెస్ (B-52H స్ట్రాటోఫోర్ట్రెస్). ప్రపంచంలోనే అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందిన వ్యూహాత్మక బాంబర్ విమానాలలో ఒకటి. ఆకాశంలో భారీ ఉక్కు డేగలా కనిపించే ఈ విమానం ఒక్కసారి గాల్లోకి ఎగిరితే శత్రువుపై భారీ విధ్వంసాన్ని సృష్టించగలదు. ఒకే మిషన్లో దాదాపు 38 టన్నుల బాంబులను మోసుకెళ్లి దాడులు చేయగల సామర్థ్యం దీని ప్రత్యేకత. అందుకే దీన్ని అమెరికా వాయుసేన తన వ్యూహాత్మకంగా బలంగా అనిపిస్తుంది.
దశాబ్దాల చరిత్ర…
బి-52 బాంబర్ కు దాదాపు ఏడు దశాబ్దాలకు పైగా చరిత్ర ఉంది. ఇది 1955లో అమెరికా వాయుసేనలో సేవలు ప్రారంభించబడ్డాయి. అప్పటి నుంచి ఇప్పటివరకు ఈ విమానం అనేక యుద్ధాల్లో పాత్ర పోషించింది. మొత్తం 744 బి-52 విమానాలు తయారయ్యాయి. వాటిలో చివరి బి-52హెచ్ వేరియంట్ 1962లో ఉత్పత్తి అయింది. ఇంత పాత విమానం అయినా ఆధునిక సాంకేతికతతో అప్డేట్ చేస్తూ అమెరికా ఇంకా దీన్ని ఉపయోగిస్తోంది.
అమెరికా వాయుసేన అంచనాల ప్రకారం ఈ విమానాలు 2050 వరకు సేవలందించే అవకాశం ఉంది. కొత్త ఇంజిన్లు, ఆధునిక నావిగేషన్ వ్యవస్థలు, డిజిటల్ టెక్నాలజీలను అమర్చడం ద్వారా వీటి జీవితకాలాన్ని మరింత పెంచుతున్నారు. ఈ విమానం ఒకేసారి 20 క్రూజ్ క్షిపణులను ప్రయోగించగలదు. అలాగే అణు బాంబులు, లేజర్ గైడెడ్ బాంబులు, క్లస్టర్ బాంబులు, జీపీఎస్ గైడెడ్ ఆయుధాలు, బంకర్ బస్టర్లు, గ్రావిటీ బాంబులు వంటి అనేక రకాల ఆయుధాలను మోసుకెళ్లి ప్రయోగించవచ్చు.
కాగా ప్రతి బి-52 విమానం 30 జీబీయూ-31 శ్రేణి బంకర్ బస్టర్ బాంబులను మోసుకెళ్లగలదు. దీనితో ప్రస్తుతం F-15 ఫైటర్ జెట్ కేవలం రెండు మాత్రమే మోసుకెళ్లగలదు. అందుకే పెద్ద స్థాయి విధ్వంసాత్మక దాడుల్లో బి-52కు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఉంటుంది.
సుదూర దాడులకు అనువైన విమానం..
ఈ భారీ బాంబర్లు ఇంధనం నింపకుండానే సుమారు 14,000 దూరం నిల్వగలవు. గాల్లో ఇంధనం నింపే సదుపాయం కలిగినప్పుడు ప్రపంచంలో దాదాపు ఏ ప్రాంతానికైనా చేరుకునే సామర్థ్యం వీటికి ఉంది. సాధారణంగా ఇవి 50,000 అడుగుల ఎత్తులో సబ్సోనిక్ వేగంతో ప్రయాణిస్తాయి. శత్రు ప్రాంతాలపై వ్యూహాత్మక దాడులు, క్లోజ్ ఎయిర్ సపోర్ట్, సముద్ర నిఘా, కౌంటర్ ఎయిర్ ఆపరేషన్లలో ఈ విమానాలు ముఖ్యపాత్ర పోషిస్తాయి.
సముద్ర నిఘాలో కూడా కీలక పాత్ర..
బి-52 విమానాలు కేవలం బాంబింగ్ కోసం మాత్రమే కాకుండా సముద్ర నిఘా కార్యకలాపాల్లో కూడా ఉపయోగపడతాయి. కేవలం రెండు బి-52 విమానాలు గాల్లో ఉంటే 3.6 లక్షల చదరపు మీటర్ల సముద్ర విస్తీర్ణాన్ని పర్యవేక్షించగలవు. వీటిలో ఎలక్ట్రో-ఆప్టికల్ సెన్సర్లు, ఫార్వర్డ్ లుకింగ్ ఇన్ఫ్రారెడ్ వ్యవస్థలు, ఆధునిక టార్గెటింగ్ టెక్నాలజీలు ఉంటాయి. పైలట్లు నైట్ విజన్ గాగుల్స్ ఉపయోగించి రాత్రివేళల్లో కూడా ఆపరేషన్లు జరిగాయి.
గత యుద్ధాల్లో కీలక పాత్ర..
బి-52 బాంబర్లు ప్రపంచంలోని అనేక యుద్ధాల్లో తమ శక్తిని నిరూపించాయి. వియత్నాం యుద్ధంలో ఇవి భారీ స్థాయిలో బ్యాంబింగ్ మిషన్లు నిర్వహిస్తున్నాయి.
1991లో జరిగిన ఆపరేషన్ డిజర్ట్ స్ట్రామ్ సమయంలో అమెరికా ప్రయోగించిన బాంబుల్లో 40 శాతం బి-52ల నుంచే పడిపోయింది.
అలాగే ఆపరేషన్ ఎండ్యూరింగ్ ఫ్రీడమ్ (అఫ్గానిస్తాన్), ఆపరేషన్ ఇరాకీ ఫ్రీడమ్, సిరియా-ఇరాక్ ప్రాంతంలో ఐసిస్పై జరిగిన దాడుల్లో కూడా ఇవి కీలక పాత్ర పోషించాయి.
2016లో మాత్రమే బి-52లు 1800కిపైగా మిషన్లు నిర్వహించి ఉగ్రవాద సంస్థలపై భారీ దాడులు జరిగాయి.
వ్యూహాత్మక స్థావరాల నుంచి ఆపరేషన్లు..
బి-52 బాంబర్లకు పొడవైన రన్వేలు అవసరం. అందుకే అమెరికా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న కొన్ని ప్రత్యేక సైనిక స్థావరాలను వీటి కోసం ఉపయోగిస్తుంది. యూకేలోని ఫెయిర్ఫోర్డ్ ఎయిర్ బేస్ మరియు హిందూ మహాసముద్రంలో ఉన్న డిగో గార్సియా స్థావరం బి-52 ఆపరేషన్లకు కీలక కేంద్రాలు. ఇటీవలి కాలంలో మధ్యప్రాచ్య ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో ఈ విమానాలను అక్కడ మోహరించినట్లు అమెరికా సెంట్రల్ కమాండ్ ప్రకటించింది.
ప్రమాదాలు కూడా ఎదురైన చరిత్ర..
బి-52 విమానాల దీర్ఘకాల సేవలో కొన్ని ప్రమాదకర ఘటనలు కూడా చోటుచేసుకున్నాయి. 1966లో స్పెయిన్లోని పలోమారెస్ వద్ద ఒక బి-52 విమానం ట్యాంకర్ విమానాన్ని ఢీకొట్టింది. ఆ సమయంలో విమానంలో ఉన్న నాలుగు అణుబాంబులు సముద్రంలో పడిపోయాయి. అదృష్టవశాత్తూ అవి పేలలేదు.
1968లో గ్రీన్ల్యాండ్లో మరో బి-52 కూలిపోయింది. అలాగే 1961లో నార్త్ కరోలినా వద్ద అణుబాంబులతో ప్రయాణిస్తున్న విమానం ప్రమాదానికి గురైంది. ఈ సంఘటనలు అణ్వాయుధాల రవాణా ఎంత ప్రమాదకరమో ప్రపంచానికి గుర్తుచేశాయి.
