అంతర్జాతీయ
-బొమ్మ శివకుమార్
పశ్చిమ దేశాల ఆయుధాలకు చౌకైన, శక్తివంతమైన ప్రత్యామ్నాయంగా ప్రచారం పొందిన చైనా తయారీ ఆయుధాలు, ఇటీవల జరిగిన సంఘర్షణలలో దారుణంగా విఫలమయ్యాయి. భారత్-పాకిస్తాన్, అమెరికా-వెనిజులా, అమెరికా-ఇజ్రాయెల్-ఇరాన్ మధ్య జరిగిన పోరాటాల్లో బీజింగ్ ఆయుధాల సామర్థ్యం మరోసారి ప్రశ్నార్థకమైంది. యుద్ధభూమిలో పరీక్షించి ఆవిష్కరణలుగా కొనియాడబడిన ఆయుధాలు, ఇప్పుడు నాణ్యత లేని ఇంజనీరింగ్, బలహీనమైన సాఫ్ట్వేర్, వాస్తవ యుద్ధ అనుభవం లేమితో వెల్లడయ్యాయి. ఈ వరుస వైఫల్యాలు కేవలం చిన్న చిన్న లోపాలు కాదని, వ్యవస్థాగత లోపాలకు నిదర్శనమని స్పష్టమవుతోంది.
పహల్గామ్ ఉగ్రదాడిలో 28 మంది పౌరులు మరణించినందుకు ప్రతీకారంగా, భారత్ ‘ఆపరేషన్ సిందూర్’ను ప్రారంభించింది. భారత వైమానిక దళం (IAF) నియంత్రణ రేఖను (LoC) దాటకుండానే, చునియన్, రఫీఖి, మురిద్, సుక్కూర్ వంటి 9 మంది పాకిస్థానీ సైనిక స్థావరాలపై, అలాగే జైష్-ఎ-మహ్మద్ ఉగ్రవాద శిబిరాలపై కచ్చితమైన దాడులు చేసింది. బ్రహ్మోస్ సూపర్సోనిక్ క్రూయిజ్ క్షిపణులు, వైమానిక ఆయుధాలతో జరిగిన ఈ 23 నిమిషాల్లో శత్రు మాణిక్య రక్షణ వ్యవస్థలను అణచివేయడంలో భారత్ అద్భుతమైన ప్రదర్శనను ప్రదర్శించింది.
పాకిస్తాన్ తన ఆయుధాలలో 82 శాతం చైనా నుండి దిగుమతి చేసుకుంటుంది. లాహోర్కు దక్షిణంగా 70 కి.మీ దూరంలో ఉన్న చునియన్ వైమానిక స్థావరం వద్ద పాక్ YLC-8E యాంటీ-స్టెల్త్ రాడార్ను మోహరించింది. ఈ రాడార్ 450 కి.మీ. డిటెక్షన్ పరిధిని, రాఫెల్ వంటి స్టెల్త్ లక్ష్యాలను గుర్తించే అవకాశం, యాంటీజామింగ్ సాంకేతికతను కలిగి ఉందని చైనా గొప్పలు చెప్పుకుంది. అయితే, IAF.. ELM-2090U గ్రీన్ పైన్ రాడార్లు, గ్రౌలర్ తరహా ఎలక్ట్రానిక్ వార్ఫేర్ (EW) వ్యవస్థలు దీనిని జామ్ చేయగా, బ్రహ్మోస్ క్షిపణులు ఈ ప్రాంతాన్ని పసిగట్టకుండానే నాశనం చేశాయి. లాహోర్ HQ-9 SAM వ్యవస్థ, రష్యా S-30 సిస్టమ్ను పోల0, పేలవమైన అనుసంధానం, ఎలక్ట్రానిక్ వార్ఫేర్ దుర్బలత్వం కారణంగా దాడులను ఎదుర్కోలేకపోయింది. అటుపై, పాకిస్థాన్ AR-1 లేజర్ గైడెడ్ క్షిపణులతో కూడిన వింగ్ లూంగ్-II MALE UAV లను ప్రయోగించినప్పటికీ, భారత్.. ఆకాష్-NG, MRSAM వ్యవస్థలను గాలిలోనే అడ్డగించాయి.
PAF JF-17లు ప్రయోగించిన PL-15E క్షిపణి లక్ష్యాన్ని ఛేదించడంలో విఫలమై, భారతదేశానికి అఖండంగా లభించింది. ఈ క్షిపణి శకలాల విశ్లేషణలో రాకెట్ మోటార్, గైడెన్స్ సిస్టమ్లో లోపాలు ఉన్నట్లు తేలింది. ఈ వైఫల్యాలు చైనా సాంకేతికతలోని కీలకమైన లోపాలను బయటపెట్టాయి: బలహీనమైన స్టెల్ట్ డిటెక్షన్ , నెమ్మదిగా సాఫ్ట్వేర్ అప్డేట్లు, నిజమైన యుద్ధ పరిస్థితులకు తగిన బలం లేకపోవడం. భారత్ స్వదేశీ వైమానిక రక్షణ వ్యవస్థలు, ఎలక్ట్రానిక్ వార్ఫేర్ ఆధిపత్యం చైనా-నిర్మిత వ్యవస్థలను పూర్తిగా నిలువరించిందని ఈ ఆపరేషన్ రుజువు చేసింది. ‘ఆపరేషన్ సిందూర్’ బ్రహ్మోస్ క్షిపణి యొక్క తక్కువ ఎత్తులో ఎగవేత (10 మీటర్ల ఎత్తు), మల్టీ-సెన్సర్ ఫ్యూషన్ సామర్థ్యాలను ధృవీకరించడంతో, బీజింగ్ ప్రచారం పటాపంచలైంది.
2026 జనవరిలో, అమెరికా ‘ఆపరేషన్ అబ్సొల్యూట్ రిసాల్వ్’ అనే సాహసోపేతమైన అర్ధరాత్రి దాడిని కారాకాస్లో విజయవంతంగా నిర్వహించింది. ఈ ఆపరేషన్లో, డెల్టా ఫోర్స్ బృందాలు స్టెల్ట్ MH-60M బ్లాక్ హాక్ హెలికాప్టర్ల ద్వారా ప్రవేశించి, వెనిజులా నాయకుడు నికోలస్ మదురోను అతని పటిష్టమైన అధ్యక్ష నివాసం నుండి ఒక్క బుల్లెట్ కూడా పేల్చకుండా బయటకు తీసుకువెళ్లారు. చైనీస్, రష్యన్ రక్షణ వ్యవస్థల చిట్టడవి మధ్య జరిగిన ఈ ఆపరేషన్, బీజింగ్ ఆయుధాగారం కేవలం చీట్లపేక గృహమని స్పష్టం చేసింది. 2 బిలియన్ డాలర్లకు పైగా చైనా ఆయుధాలపై పెట్టుబడులు పెట్టిన, వెనిజుల వైమానిక రక్షణ వ్యవస్థలు ఒక్క చొరబాటుదారుడిని కూడా గుర్తించలేకపోయాయి. వెనిజుల వైమానిక రక్షణకు వెన్నెముక అయిన చైనీస్ JY-27A ‘మీటర్-వేవ్’ యాంటీ-స్టెల్త్ రాడార్లు పూర్తిగా గుడ్డిగా మారాయి. F-22లు లేదా F-35లను గుర్తించడానికి ఉద్దేశించిన ఈ AESA వ్యవస్థలు, EA-18G గ్రౌలర్ ఎలక్ట్రానిక్ దాడులకు తట్టుకోలేకపోయాయి.
గ్రౌలర్ల ALQ-99 ప్యాడ్లు, నెక్స్ట్ జనరేషన్ జామ్మర్లు JY-27A యొక్క నెమ్మదిగా ఫ్రీక్వెన్సీని మార్చే ప్రక్రియ పసిగట్టి, వారికి అనుకూలంగా ఉన్నాయి. HQ-9 SAMలు, తక్కువ-శ్రేణి HQ-12లు నిశ్శబ్దంగా ఉన్నాయి; తీవ్రమైన జామింగ్ మధ్య వాటి ఇల్యూమినేటర్లు లక్ష్యాలను లాక్ చేయలేకపోయాయి. పాతబడిన రష్యన్ S-300PMU-2 వ్యవస్థలతో కూడిన ఈ నెట్వర్క్ పూర్తిగా కుప్పకూలింది. 2019 నుండి కొనుగోలు చేసిన వెనిజులలోని 22 చైనీస్ రాడార్లలో 60 శాతం పైగా, విడిభాగాల కొరత, ఆన్సైట్ సాంకేతిక మద్దతు లేకపోవడం వల్ల దాడికి ముందు పనిచేయకుండా పోయాయి. తుప్పు, విద్యుత్ ఉప్పెనలు, శిక్షణ లేని సిబ్బంది JY-27V వేరియంట్లను పనికిరాకుండా చేశాయి. దాడిలో HQ-9 గైడెన్స్ విభాగాలు చెక్కుచెదరకుండా లభించగా, వాటి విశ్లేషణలో అధునాతన జామర్ల ముందు బలహీనమైన డిటెక్షన్ సిస్టమ్, ఫైర్-కంట్రోల్ సాఫ్ట్వేర్ లాగ్ బయటపడ్డాయి.
2026లో తన రికార్డు సృష్టించిన ‘స్టేట్ ఆఫ్ ది యూనియన్’ ప్రసంగంలో అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, ప్రత్యర్థులు విదేశీ సాంకేతికతపై ఆధారపడటాన్ని ఎగతాళి చేశారు. వెనిజుల ఆపరేషన్ను ఉద్దేశిస్తూ, “వేలాది మంది సైనికులతో రక్షించబడిన, రష్యన్ మరియు చైనీస్ సైనిక సాంకేతికతలతో కాపలాగా ఉన్న ఒక ప్రధాన సంస్థ, వారికి అది ఎలా పనిచేసింది?” అని ప్రశ్నించారు. ఇరాన్తో పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతల మధ్య ఈ వ్యాఖ్య, భవిష్యత్ పరిణామాలను సూచించడంతో పాటు, పాకిస్తాన్ వైఫల్యాలను గుర్తుచేసింది. ట్రంప్ వ్యాఖ్యలు చైనీస్, రష్యన్ వ్యవస్థలలోని లోపాలను చెప్పి, భవిష్యత్ కార్యకలాపాలకు ముందు US ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంచాయి.
అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ సంయుక్త వైమానిక దాడులు చైనా-నిర్మిత ఆయుధాల లోపాలను మరింతగా బయటపెట్టాయి. 2025లో రష్యన్ S-300లు ఇజ్రాయెలీ F-35ల ముందు విఫలమైన తర్వాత, ఇరాన్ చైనా యొక్క HQ-9B SAMలను కొనుగోలు చేసింది. బీజింగ్ యొక్క S-400 క్లోన్ అయిన ఈ వ్యవస్థ, 260 కి.మీ. నిశ్చితార్థ పరిధిని, యాక్టివ్ రాడార్ హోమింగ్ను వాగ్దానం చేసింది. అయితే, స్టెల్త్ F-35లు, AGM-158C LRASM స్టాండ్-ఆఫ్ ఆయుధాల దాడిలో ఒక్క లక్ష్యాన్ని కూడా అడ్డగించలేక అవమానకరంగా నిరూపించబడింది. HQ-9B యొక్క లక్ష్య నిర్దేశక సీకర్స్, టూ-స్టేజ్ రాకెట్ మోటార్లు ఇజ్రాయెలీ ALQ-322 జామింగ్ పరికరాలకు తట్టుకోలేకపోయాయి. దాని రాడార్ పరిధిలో పెద్ద ఖాళీలు ఉండటం వల్ల, F-35లు ఎలాంటి ఆటంకం లేకుండా 50 నాటికల్ మైళ్ల లోపలికి ప్రవేశించగలిగాయి. బలహీనమైన సైడ్-రాడార్ క్లీనప్, నెమ్మదిగా సిగ్నల్ మార్పులు దీనికి కారణం. 30 మీటర్ల ఎత్తులో సముద్రంపై దూసుకుపోతున్న టోమాహాక్ క్షిపణులు, HQ-9 యొక్క స్థిరమైన ప్రయోగ స్థానాల నుండి ఏర్పడిన బ్లయిండ్ స్పాట్లను దాటాయి.
వ్యవస్థల మధ్య సమన్వయం లేకపోవడం పరిస్థితి మరింత దిగజారింది. NATO మాదిరిగా ఇరాన్ కమాండ్ సెంటర్లలో సమాచార అనుసంధానం సజావుగా లేకపోవడంతో, బావర్-373 రాడార్ల నుండి పాన్సిర్-S1 డిఫెన్స్లకు సమాచారం చేరడానికి 20 సెకన్ల సమయం పట్టింది. ఇది US పేట్రియాట్ 6 సెకన్లతో చాలా ఎక్కువ. F-35ల అధునాతన రాడార్లే మొదట శత్రు లక్ష్యాలను గుర్తించి, లాక్ చేయగా, రాంపేజ్ క్షిపణులతో ఆరు బ్యాటరీలను ప్రయోగించకముందే ధ్వంసం చేశాయి. శిథిలాల పరిశీలనలో, సీకర్స్ జామింగ్ డిఫెన్సులు US వైడ్-బ్యాండ్ జామర్ల ముందు బలహీనంగా ఉన్నాయని తేలింది, పాకిస్తాన్లో ఆపరేషన్ సిందూర్ సమయంలో HQ-9 వైఫల్యాల మాదిరిగానే ఉన్నాయి. US బృందాలు HQ-9 B శకలాలను స్వాధీనం చేసుకోగా, రాకెట్ మోటార్లో లోపాలు, సాఫ్ట్వేర్ బ్యాగ్లు బయటపడ్డాయి. ఇవి వెనిజులలోని JY-27A రాడార్ల గుడ్డితనాన్ని ప్రతిబింబిస్తున్నాయి.
ప్రపంచంలో మూడవ అతిపెద్ద ఆయుధ ఎగుమతిదారు అయిన చైనా, ఇప్పుడు విశ్వసనీయత సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంటోంది. పాకిస్తాన్ (82 శాతం చైనీస్ ఆయుధాలు), వెనిజులా, ఇరాన్లకు విక్రయించిన ఆయుధాలు యుద్ధభూమిలో ఎదురైన అవమానాలను స్పష్టం చేస్తున్నాయి. ఇది మధ్యప్రాచ్య దేశాల వంటి సంభావ్య విక్రయాలను దూరం చేస్తోంది. స్టెల్త్, ఎలక్ట్రానిక్ వార్ఫేర్ (EW), ప్రెసిషన్ స్ట్రైక్స్లో US ఆధిపత్యం ఈ అంతరాన్ని మరింత పెంచుతోంది. చైనా ఆయుధాలు యుద్ధరంగంలో పరీక్షించబడటం ఎగుమతి పరిమాణానికే ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నాయి, US లేదా రష్యన్ ప్రత్యర్థుల కంటే కఠినమైన పరీక్షలను వీటికి నిర్వహిస్తారు. డిజైన్ లోపాలు, హెచ్క్యూ-9 రాడార్లలోని దుర్బలత్వాలు నిలిపి ఉంచిన వాటిని జామింగ్, యాంటీ-రేడియేషన్ క్షిపణులకు సులభమైన లక్ష్యాలుగా మారుస్తున్నాయి. పేలవమైన అనుసంధానం ఈ మూడు కేసులలో కనిపించినట్లుగా, బహుళ-స్థాయి రక్షణ వ్యవస్థలకు ఆటంకం కలిగిస్తోంది.
నిర్వహణ సమస్యలు మరింత వేధిస్తున్నాయి. వెనిజుల రాడార్లకు విడిభాగాల కొరత వల్ల పనిచేయకుండా పోగా, పాకిస్తాన్, ఇరాన్లు ఆపరేటర్ శిక్షణతో ఇబ్బందులు పడ్డాయి. ఐదో తరం ముప్పులకు వ్యతిరేకంగా ఎలక్ట్రానిక్ వార్ఫేర్ ప్రతిఘటనలో, స్టెల్త్ డిటెక్షన్లో చైనా సాంకేతికత వెనుకబడి ఉంది. ఈ లోపాలు కొనుగోలుదారుల విశ్వాసాన్ని దెబ్బతీసి, బీజింగ్ నుండి దూరంగా వెళ్ళేందుకు దారి తీస్తున్నాయి. ఉక్రెయిన్ యుద్ధం వల్ల బలహీనపడిన రష్యా వంటి మిత్రదేశాలు చైనాను ఒంటరిగా వదిలేస్తున్నాయి. భవిష్యత్ ఒప్పందాలలో అప్డేట్లు అవసరం కావచ్చు, కానీ ఈ వాదనలతో చైనా మరిన్ని ఇబ్బందులను ఎదుర్కోవచ్చు.
