భారతదేశం
-జక్కీ మహేష్
మధ్యప్రదేశ్ హైకోర్టు కీలక తీర్పు వెలువరించింది. వివాహం, గర్భధారణ అనేవి ఏ విద్యార్థిని ఉన్నత విద్యకు ఆటంకం కాకూడదని స్పష్టం చేసింది. ప్రసూతి/శిశు సంరక్షణ సెలవులు, హాజరు సడలింపు, విద్యాపరమైన సాయం అందించాలని విద్యాసంస్థలను ధర్మాసనం ఆదేశించింది. న్యాయమూర్తి వివేక్ రుసియా, జస్టిస్ ప్రదీప్ మిట్టల్ ధర్మాసనం ఈ తీర్పునిచ్చింది. కళాశాల మహిళలకు లభించినట్లే, విద్యార్థులకు ప్రసూతి రక్షణ హక్కు వర్తిస్తుందని కోర్టు అభిప్రాయపడింది. గర్భధారణ లేదా ప్రసవం పేరుతో పరీక్షలకు దూరం చేయడం విద్యా హక్కులను నిర్వీర్యం చేయడమేనని.
భోపాల్కు చెందిన ప్రభుత్వ యునాని కళాశాలలో బి.యు.ఎం.ఎస్ (BUMS) ద్వితీయ సంవత్సరం చదువుతున్న రుమైసా అర్వా అనే విద్యార్థిని చదువుతున్న సమయంలో వివాహం చేసుకుని గర్భం దాల్చింది. నవంబర్ 20, 2024న ఆమె పండంటి బిడ్డకు జన్మనిచ్చింది. అయితే, గర్భం, ప్రసవం కారణంగా ఆమె తరగతులకు రెగ్యులర్గా హాజరు కాలేకపోయింది. కాలేజీ నిబంధనల ప్రకారం 75 శాతం అటెండెన్స్ ఉండాలి, కానీ ఆమెకు 56.64 శాతం మాత్రమే ఉంది. కళాశాల ఆమెకు కేవలం 10 శాతం మినహాయింపు ఇచ్చి, పరీక్షలు రాసేందుకు నిరాకరించింది. రుమైసా పరీక్షలకు దూరమైంది. దీంతో ఆమె హైకోర్టును ఆశ్రయించింది.
ఈ కేసును విచారించిన హైకోర్టు విద్యార్థినుల పట్ల విద్యాసంస్థలు కొనసాగుతున్న తీరుపై అసహనం వ్యక్తం చేసింది. గర్భం దాల్చిన కారణంతో ఒక విద్యార్థిని పరీక్షలకు అనుమతించకపోవడం ఆమె ప్రాథమిక విద్యా హక్కులను హరించడమే అవుతుంది. 2021లోనే యూజీసీ (UGC) అన్ని విద్యాసంస్థలకు విద్యార్థుల కోసం ప్రసూతి సెలవుల పాలసీని రూపొందించాలని సూచించినా, ఈ కళాశాల ఇప్పటికీ ఎటువంటి పాలసీని రూపొందించకపోవడాన్ని కోర్టు తప్పుబట్టింది. పని చేసే చోట మహిళలకు దక్కే ప్రసూతి రక్షణ, చదువుకునే మహిళలకు కూడా దక్కాలని కోర్టు అభిప్రాయపడింది.
రేణుక వర్సెస్ యూజీసీ కేసు ప్రస్తావన
ఢిల్లీ గతంలో హైకోర్టు ఇచ్చిన ‘రేణుక వర్సెస్ యూజీసీ’ తీర్పును కూడా ఈ సందర్భంగా ప్రస్తావించారు. ప్రసూతి ప్రయోజనాలు పొందడం అనేది మహిళల రాజ్యాంగపరమైన హక్కు అని ఆ తీర్పు స్పష్టం చేసింది. మధ్యప్రదేశ్ హైకోర్టు రుమైసా అర్వా కేసును ‘ప్రత్యేక’గా పరిగణించి, ఆమెను అనుమతించాలని, అకడమిక్ సహకారం అందించాలని కళాశాలను పరీక్షకు ఆదేశించింది. ఈ తీర్పులో ఉన్న ఉన్నత విద్యాసంస్థల్లో విద్యార్థులకు గొప్ప ఊరటనివ్వనుంది. గర్భధారణ కారణంగా మధ్యలో ఆపేస్తున్న వేలాది మంది మహిళలకు ఈ నిర్ణయం కొత్త ఆశలను కల్పిస్తుంది.
