భద్రత, వేగవంతమైన, అడ్డంకుల్లేని ప్రయాణాల కోసం ఈ-పాస్ పోర్ట్ ను కేంద్రం అందుబాటులోకి తెచ్చింది.
భారతదేశం
-సయ్యద్ అహ్మద్
భారత్లో పెరుగుతున్న పాస్పోర్ట్ నేరాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని భద్రత, వేగం, ఉత్పత్తి ఉండే లక్ష్యంతో చిప్తో కూడిన కొత్త ఈ-పాస్పోర్ట్ను కేంద్రం అమల్లోకి తెచ్చింది. పాస్పోర్ట్ సేవా కార్యక్రమం (PSP 2.0) కింద ప్రారంభమైన ఈ కార్యక్రమం, బయోమెట్రిక్ ప్రయాణ ధృవీకరణ పత్రాలను ప్రపంచ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా మార్చారు. సాంప్రదాయ పాస్పోర్ట్ దరఖాస్తు విధానంలోనే ఉన్నా, ఆధునిక ఎలక్ట్రానిక్స్, ధృవీకరణ వ్యవస్థలు ఈ-పాస్పోర్ట్ను ఆధునిక ప్రయాణ సాధనంగా మారుస్తాయి. అర్హులైన భారతీయ పౌరులు దీనికి దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు,
ఈ-పాస్ పోర్ట్ (E-passport) సాధారణ పాస్ పోర్ట్ లాగే కనిపిస్తోంది. దానిలో సురక్షితమైన రేడియో-ఫ్రీక్వెన్సీ ఐడెంటిఫికేషన్ (RFID) చిప్, యాంటెన్నా ఉంటాయి. ఈ చిప్ వేలిముద్రలు, ముఖ గుర్తింపుతో పాటు వ్యక్తిగత వివరాలను స్టోర్ చేస్తుంది. ప్రింటెడ్ బుక్లెట్, డిజిటల్ రికార్డులతో పోల్చుకునేందుకు ఇందులో ఎన్క్రిప్షన్ను వాడారు. కవర్పై జాతీయ చిహ్నం కింద ఒక చిన్న బంగారు రంగు చిహ్నం ఉంటుంది. ఈ కొత్త ఫార్మాట్ ముఖ్యంగా ఈ-గేట్లు, ఆటోమేటెడ్ ఇమ్మిగ్రేషన్ లెన్ల వద్ద గుర్తింపు ధృవీకరణను వేగవంతం చేస్తుంది. అలాగే అక్రమంగా జరిగే మార్పులను నిరోధిస్తుంది.
సాధారణ పాస్పోర్ట్కు అర్హత ఉన్న ఏ భారతీయ పౌరుడైనా ఈ-పాస్పోర్ట్ కోసం దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు. ప్రస్తుతం, ఈ ప్రధాన నగరాల్లోని ఎంపిక చేసిన పాస్పోర్ట్ సేవా కేంద్రాలు, పోస్ట్ ఆఫీస్ పాస్పోర్ట్ సేవా కేంద్రాలు మాత్రమే అందుబాటులో ఉన్నాయి. భవిష్యత్తులో ఈ సేవ దేశవ్యాప్తంగా విస్తరిస్తారు. ఈ-పాస్పోర్ట్ కోసం దరఖాస్తు చేసుకున్న ఐదు ప్రధాన దశలు ఉన్నాయి. ముందుగా పాస్పోర్ట్ సేవా పోర్టల్లో నమోదు చేసుకోండి లేదా లాగిన్ అవ్వండి. ఆపై “కొత్త పాస్పోర్ట్/రీ-ఇష్యూ”లో ఒక దాన్ని ఎంపిక చేసుకునిఆన్లైన్ దరఖాస్తు ఫారం నింపాలి. తర్వాత ఆన్లైన్లో ఫీజు కట్టి, మీ స్థానిక పాస్ పోర్ట్ కేంద్రాల్లో అపాయింట్మెంట్ను షెడ్యూల్ చేసుకోవాలి.
అపాయింట్మెంట్ రోజున, ఒరిజినల్ సర్టిఫికెట్ తో అపాయింట్ మెంట్ తీసుకున్న పాస్ పోర్ట్ కేంద్రానికి వెళ్లాలి. అక్కడ మీ బయోమెట్రిక్ డేటా (ఫోటో, వేలిముద్రలు) సేకరిస్తారు. దరఖాస్తు ప్రక్రియ తర్వాత ఈ-పాస్ ప్రాసెసింగ్ చేస్తారు. తర్వాత పాస్పోర్ట్ నేరుగా ఇంటికి వస్తుంది. ఈ-పాస్పోర్ట్ ఉంటే భద్రత, అడ్డంకుల్లేని ప్రయాణం,ఇమ్మిగ్రేషన్ తనిఖీలు జరుగుతాయి. దీనితో ప్రయాణ సమయం తగ్గుతుంది. ఈ-పాస్పోర్ట్ చిప్-ఆధారిత పాస్పోర్ట్లను వాడే 120కి పైగా దేశాల ప్రమాణాలతో సమానంగా ఉంటుంది. ప్రస్తుతం ఉన్న పాస్పోర్ట్లు వాటి ముద్రించిన తేదీ వరకు చెల్లుబాటు అవుతాయి, కాబట్టి వాటిని వెంటనే ఈ-పాస్పోర్ట్తో మార్చుకోవాల్సిన అవసరం లేదు. రెన్యువల్ లేదా కొత్త పాస్ పోర్టులు తీసుకునేటప్పుడు ఈ-పాస్ పోర్టు తీసుకోవచ్చు.
