భారతదేశం
-కొరివి జయకుమార్
<!--
--> <!--
పశ్చిమాసియా ప్రాంతంలో కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతలు ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్లపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ముఖ్యంగా ఎల్పీజీ సరఫరా గొలుసు దెబ్బతినడంతో ధరలు పెరుగుతున్నాయి. ఇంధన దిగుమతులపై ఎక్కువగా ఆధారపడే దేశాలకు ఇది పెద్ద సవాల్గా మారింది. భారత్ కూడా ఈ దృష్టిలో పెట్టుకుని భవిష్యత్తులో ఎల్పీజీ కొరత తలెత్తకుండా ముందస్తు చర్యలు తీసుకుంటోంది.
డైమిథైల్ ఈథర్ (DME)..
ఈ భారత్ డైమిథైల్ ఈథర్ (DME) అనే కొత్త ప్రత్యామ్నాయ ఇంధనంపై దృష్టి సారించింది. ఇది ఎల్పీజీకి సమానంగా ఉపయోగించగల వాయువు. రసాయన పరంగా కూడా ఇది ఎల్పీజీకి దగ్గరగా ఉండటంతో వంట గ్యాస్గా సులభంగా ఉపయోగించవచ్చు. భవిష్యత్తులో ఎల్పీజీపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించేందుకు ‘ప్లాన్-బి’గా ప్రభుత్వం పరిగణిస్తోంది.
డీఎంఈను తయారు చేయడానికి అవసరమైన ముడి పదార్థాలు దేశంలోనే అందుబాటులో ఉన్నాయి. బయోమాస్, బొగ్గు, మిథనాల్, గాలిలోని కార్బన్ డయాక్సైడ్ వంటి వనరులతో దీనిని తయారు చేయవచ్చు. అంటే విదేశీ దిగుమతులపై ఆధారపడకుండా వనరులతోనే గ్యాస్ తయారు చేసే అవకాశం ఉంటుంది.
ఎల్పీజీతో కలిపి కూడా వినియోగం…
డీఎంఈను నేరుగా వంట గ్యాస్గా వాడవచ్చు. అలాగే ఎల్పీజీతో కలిపి కూడా ఉపయోగించవచ్చు. దీన్ని ‘బ్లెండింగ్’ అంటారు. మొదటి దశలో ఎల్పీజీలో కొంత శాతం డీఎంఈ కలిపి వినియోగించే ప్రణాళికను సిద్ధం చేస్తున్నారు. ఇది విజయవంతమైతే క్రమంగా పూర్తిగా ప్రత్యామ్నాయ ఇంధనంగా మారే అవకాశం ఉంది.
డీఎంఈ వినియోగంలో మరో ముఖ్యమైన విషయం లేదా, కొత్తగా స్టవ్లు సిలిండర్లు కొనాల్సిన అవసరం లేదు. ప్రస్తుతం ఇళ్లలో ఉపయోగించే ఎల్పీజీ సిలిండర్లు, రెగ్యులేటర్లు, పైపులు, బర్నర్ స్టవ్లు ఇదే విధంగా పనిచేస్తాయి. అందువల్ల అదనపు ఖర్చు ఉండదు.
ప్రమాణాలు ఖరారు చేసిన BIS..
డీఎంఈ వినియోగానికి సంబంధించిన సాంకేతిక ప్రమాణాలను ఇప్పటికే బ్యూరో ఆఫ్ ఇండియన్ స్టాండర్డ్స్ (BIS) ఖరారు చేసింది. భద్రత, నిల్వ, రవాణా వంటి స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలు రూపొందించబడ్డాయి. దీంతో భవిష్యత్తులో ఈ ఇంధనాన్ని పెద్ద స్థాయిలో వినియోగించేందుకు సుగమమైంది.
శాస్త్రవేత్తల పరిశోధనలు..
ఈ ప్రాజెక్టుపై కౌన్సిల్ ఆఫ్ సైంటిఫిక్ అండ్ ఇండస్ట్రియల్ రీసెర్చ్ (CSIR) పరిధిలోని CSIR-నేషనల్ కెమికల్ లాబొరేటరీ శాస్త్రవేత్తలు విస్తృతంగా పరిశోధనలు చేస్తున్నారు. ఇప్పటికే ఒక పైలట్ ప్లాంట్ను ఏర్పాటు చేసి డీఎంఈ ఉత్పత్తి పరీక్ష చేస్తున్నారు. దీనిని తక్కువ ఖర్చుతో తయారు చేయడం ఎలా అంటే దానిపై ప్రత్యేకంగా పరిశోధనలు సాగుతున్నాయి.
పర్యావరణానికి మేలు..
డీఎంఈను స్వచ్ఛమైన ఇంధనంగా కూడా పరిగణిస్తున్నారు. దీనిని కాల్చినప్పుడు సాధారణంగా తక్కువ కాలుష్యం ఉత్పత్తి అవుతుంది. ఉత్పత్తి ఉద్గారాలు తగ్గించడంలో ఇది ఉత్పత్తి. పర్యావరణ పరిరక్షణకు కూడా ఇది ఉపయోగకరమని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
దేశానికి ఇంధన భద్రత..
ప్రస్తుతం భారత్ తన పీజీ అవసరాల్లో పెద్ద విదేశాల నుంచి దిగుమతి చేసుకుంటోంది. అంతర్జాతీయ యుద్ధాలు లేదా రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు ఏర్పడినప్పుడు సరఫరా నిలిచిపోవడం వంటి ప్రమాదాలు ఉంటాయి. అలాంటి పరిస్థితుల్లో డీఎంఈ వంటి స్వదేశీ ప్రత్యామ్నాయం దేశానికి ఇంధన భద్రతను కల్పిస్తుంది.
డీఎంఈ ఉత్పత్తి దేశంలోనే పెరిగితే గ్యాస్ ధరలు కూడా స్థిరంగా ఉండే అవకాశం ఉంది. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ధరలు పెరిగినా భారత ఉత్పత్తులపై ప్రభావం తక్కువగా ఉండొచ్చు. ఇది సామాన్య ప్రజల ఖర్చును తగ్గించడంలో కూడా ఉంది. మొత్తం మీద డీఎంఈ ప్రాజెక్టు విజయవంతమైతే భారత్ ఇంధన రంగంలో పెద్ద మార్పు తీసుకురాగలదు. విదేశీ దిగుమతులపై ఆధారపడకుండా దేశీయ వనరులతో గ్యాస్ తయారు చేసే దిశగా ఇది కీలక అడుగుగా ఉంది. భవిష్యత్తులో ప్రతి ఇంటికీ చేరే స్వదేశీ వంటగ్యాస్గా డీఈ మారే అవకాశాలు ఉన్నాయని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.
ఆంగ్ల సారాంశం
ఎల్పిజికి స్వదేశీ ప్రత్యామ్నాయంగా డైమెథైల్ ఈథర్ (డిఎమ్ఇ)ని భారతదేశం అన్వేషిస్తుంది, ఇది ఎల్పిజితో మిళితం అయ్యే అవకాశం ఉంది లేదా నేరుగా ఉపయోగించబడుతుంది. BIS ప్రమాణాలు సురక్షిత స్వీకరణకు మద్దతిస్తాయి, అయితే CSIR NCL ఒక పైలట్ను స్కేల్ ఉత్పత్తికి దారి తీస్తుంది, దిగుమతి రిలయన్స్ను తగ్గించడం మరియు గృహాలకు శక్తి భద్రతను పెంచడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.