అంతర్జాతీయ
-బొమ్మ శివకుమార్
అమెరికా ప్రతినిధి బృందం, భారత సైన్యంలోని పశ్చిమ కమాండ్ సిబ్బంది హర్యానాలోని చండీమందిర్లో ఉన్న ప్రధాన కార్యాలయాన్ని సందర్శించారు. పాకిస్తాన్ సరిహద్దుకు సమీపంలో ఉన్న భారత్ పశ్చిమ ఆర్మీ కమాండ్ను అమెరికా రాయబారి, ఇండో- పసిఫిక్ కమాండర్ సందర్శించడంతో ఇది అమెరికా-భారత దేశాల మధ్య బలమైన రక్షణ సంబంధాలు, వ్యూహాత్మక సమన్వయాన్ని సూచిస్తోంది. ఈ పర్యటన పాకిస్థాన్లో కలకలం రేపింది. వాషింగ్టన్ దానికు ప్రాముఖ్యత తగ్గుతోందని.
భారత్ పశ్చిమ ఆర్మీ కమాండ్ను యునైటెడ్ స్టేట్స్ రాయబారి మరియు ఇండో-పసిఫిక్ కోసం అగ్ర అమెరికన్ మిలిటరీ కమాండర్ సందర్శించడం ఈ ప్రాంతంలో ఎవరి దృష్టినీ తప్పించుకోలేదు. ఈ కమాండ్ పాకిస్తాన్ సరిహద్దుకు కేవలం 250 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. దౌత్యం, మిలిటరీ భౌగోళిక అంశాలు కలిసినప్పుడు, సంకేతాలకు చాలా ప్రాధాన్యత ఉంటుంది. భారత్ పశ్చిమ ఆర్మీ కమాండ్ ప్రధాన ప్రారంభ US ఇండో-పసిఫిక్ కమాండ్ చీఫ్ ఉనికి వ్యూహాత్మక సమన్వయం, కార్యాచరణ నమ్మకం, ఉమ్మడి ముప్పు అంచనాల గురించి స్పష్టమైన సందేశాన్ని పంపింది.
ముఖ్యంగా పాకిస్తాన్ సైనిక నాయకత్వానికి, ఆర్మీ చీఫ్ ఆసిమ్ మునీర్కు ఇది ఆందోళన కలిగించే అంశంగా మారింది. పాకిస్తాన్కు వ్యతిరేకంగా భారతదేశ సాంప్రదాయ సైనిక వైఖరి పట్ల వాషింగ్టన్ పెరుగుతున్న నమ్మకాన్ని ఈ పర్యటన చేయవలసి ఉంటుంది. అలాగే US ఇండోపసిఫిక్ ప్రణాళికలో కొత్త కేంద్రాలను ఇది బలపరుస్తుంది. వాషింగ్టన్కు పాకిస్తాన్ ప్రాముఖ్యత తగ్గుతున్న ప్రస్తుత తరుణంలో, దాని సైనిక ప్రాబల్యం ఒత్తిడికి లోనవుతున్న వేళ, చండీమందిర్ పర్యటన రావల్పిండిలో ఆందోళనలను మరింత పెంచుతోంది. వ్యూహాత్మక పనితీరుకు వ్యతిరేకంగా మారుతోందని అది భావిస్తున్నది.
ఫిబ్రవరి 16న, భారత్ లోని US రాయబారి సెర్గియో గోర్, యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఇండో-పసిఫిక్ కమాండ్ కమాండర్ శామ్యూల్ J పాప్రో చండీగఢ్కు సమీపంలో ఉన్న చండీమందిర్లోని పశ్చిమ ఆర్మీ కమాండ్ ప్రధాన కార్యాలయాన్ని సందర్శించారు. వారికి జనరల్ ఆఫీసర్ కమాండింగ్-ఇన్-చీఫ్ అయిన మనోజ్ కుమార్ కటియార్ స్వాగతం పలికారు. కీలకమైన పశ్చిమ కమాండ్ భారత సైన్యంలోని అత్యంత కార్యాచరణ కమాండ్లలో ఒకటి. ఇది భారతదేశం-పాకిస్తాన్ సరిహద్దులో చాలా పెద్ద భాగాలకు బాధ్యత వహిస్తుంది. పెద్ద ఎత్తున సాంప్రదాయ యుద్ధం కోసం ఇది రూపొందించబడింది.
పశ్చిమ కమాండ్ ప్రకారం, సందర్శించిన ప్రతినిధి బృందానికి కార్యాచరణ బాధ్యతలు, సంసిద్ధత స్థితి, చారిత్రక పరిణామం, ఇటీవలి కార్యాచరణపై వివరణాత్మక బ్రీఫింగ్ ఇవ్వబడింది. భారతదేశ పశ్చిమ రంగంలో భద్రతా సవాళ్లపై చర్చలు జరిగాయి. దశాబ్దాల శత్రుత్వం, పాకిస్తాన్తో సైనిక ఘర్షణలు ఈ ప్రాంతాన్ని ప్రభావితం చేశాయి. తమ కమాండ్ సాంప్రదాయ సంక్షోభాలకు ఎలా సిద్ధమైంది, దాని కార్యాచరణ ఎలా అభివృద్ధి చెందింది, ఇటీవలి వాస్తవ ప్రపంచ నిమగ్నత నుండి నేర్చుకున్న పాఠాలు వంటి ప్రస్తావనలు జరిగాయి. 2025లో జరిగిన ఆపరేషన్ సింధూర్ వీటిలో ఒకటి. ఈ ఆపరేషన్ సమయంలో, సరిహద్దు దాటిన రెచ్చగొట్టే చర్యలకు ప్రతిస్పందనగా భారత బలగాలు పాకిస్తాన్కు వ్యతిరేకంగా క్రమబద్ధమైన సైనిక చర్యలు చేపట్టారు.
ఆపరేషన్ సింధూర్లో పశ్చిమ కమాండ్ కీలక పాత్ర పోషించింది. ఐదు రోజుల భారత్-పాకిస్తాన్ సైనిక నిమగ్నత సమయంలో భూ బలగాలు, ఫిరంగి దళాలు, మద్దతు దళాలను సమన్వయం చేసింది. అణు కవచం కింద పరిమిత సాంప్రదాయ దాడులను నిర్వహించగల భారతదేశ ప్రణాళిక ఈ ఆపరేషన్ను ప్రదర్శించింది. పాప్రో ఆపరేషన్ సింధూర్ అమలుపై భారత్ ను బహిరంగంగా ప్రశంసించారు. యుద్ధ అనుభవం ఉన్న ఒక సీనియర్ US కమాండర్ నుండి వెలువడిన ఈ వ్యాఖ్యలు భారతదేశ కార్యాచరణ సామర్థ్యానికి పరోక్ష మద్దతుగా, పాకిస్తాన్ సైనిక ఆధారపడటంపై సూక్ష్మ విమర్శగా పరిగణించబడ్డాయి.
పాకిస్తాన్కు, దాని ఆర్మీ చీఫ్ ఆసిమ్ మునీర్కు ఈ పర్యటనలోని సంకేతాలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. పాకిస్తాన్కు వ్యతిరేకంగా సాంప్రదాయ యుద్ధం కోసం ప్రత్యేకంగా రూపొందించబడిన ఒక భారతీయ ఆర్మీ కమాండ్ను US ఫోర్-స్టార్ కమాండర్ సందర్శించడం, రావల్పిండి దీర్ఘకాలంగా చెబుతున్న వ్యూహాత్మక సమానత్వం, వాషింగ్టన్కు దాని ప్రాముఖ్యత అనే కథనాన్ని దెబ్బతీస్తుంది. ఈ ప్రాంతంలో అమెరికా ఇప్పుడు భారత్ ను సైనికంగా చూస్తోందని, పాకిస్తాన్ అంతర్గత సంక్షోభాలకు, తగ్గుతున్న విశ్వసనీయతకు ముడిపడిన అస్థిరమైన నటుడిగా పరిగణించబడుతోందనే భావనను ఈ పర్యటన బలపరుస్తుంది. మునీర్ నాయకత్వం రాజకీయ జోక్యం, దేశీయంగా క్షీణిస్తున్న పౌర-సైనిక ఉద్రిక్తతలతో కూడుకున్నది. US సైనిక ధ్రువీకరణ భారతదేశం వైపు నిర్ణయాత్మకంగా మారుతున్న ఈ దృశ్యం ఆయనకు మరింత నష్టదాయకం.
అమెరికా సంబోధన స్పష్టంగా ఉంది. రాయబారి గోర్ ఈ పర్యటన ఉద్దేశాన్ని తన బహిరంగ వ్యాఖ్యలలో స్పష్టం చేశారు. పాప్రోను భారత్ స్వాగతిస్తూ ఆయన, “US-భారత రక్షణ భాగస్వామ్యాన్ని విస్తరించడానికి @INDOPACOM కమాండర్ అడ్మిరల్ శామ్యూల్ పాప్రోను భారతదేశంలో ఉన్నందుకు సంతోషంగా ఉంది. మన రెండు దేశాల మధ్య కీలక సహకారాన్ని బలోపేతం చేయడానికి ఇదే సరైన సమయం” అని అన్నారు.
చండీమందిర్ పర్యటన, గోర్ ఇలా పోస్ట్ చేశారు: “US ఇండో-పసిఫిక్ కమాండ్ అడ్మిరల్ పాప్రో, పశ్చిమ కమాండ్, భారత సైన్యంతో అద్భుతమైన పర్యటన. సురక్షితమైన ఇండో-పసిఫిక్కు మా సంయుక్త ప్రయత్నాలు కీలకం. US-భారత రక్షణ భాగస్వామ్యం మరింత పురోగమిస్తోంది. లెఫ్టినెంట్ జనరల్ మనోజ్ కుమార్ కటియార్ గారికి మీ స్వాగతానికి ధన్యవాదాలు.”
చండీగఢ్కు సమీపంలోని ప్రధాన కార్యాలయం ఉన్న పశ్చిమ కమాండ్ పంజాబ్, హర్యానా, ఢిల్లీలతో పాటు జమ్మూ కాశ్మీర్, హిమాచల్ ప్రదేశ్లోని కొన్ని భాగాలను పర్యవేక్షిస్తుంది. దీని భూభాగం వేగవంతమైన కవచ విన్యాసాలకు అనుకూలంగా ఉంటుంది, ఇది పాకిస్తాన్కు వ్యతిరేకంగా భారతదేశ నివారణకు వెన్నెముకగా నిలుస్తుంది. ఈ కమాండ్ స్ట్రైక్, హోల్డింగ్ కార్ప్స్, పెద్ద ఫిరంగి దళాలు, సమగ్ర నిఘా, ప్రతిస్పందన వ్యవస్థలను కలిగి ఉంది. ఇటీవలి సంవత్సరాలలో, ఇది నెట్వర్క్ ఆపరేషన్స్, రాపిడ్ రెస్పాన్స్ కాన్సెప్ట్స్, సాంకేతిక అధునాతనతలను తన ప్రణాళికలలో చేర్చింది. ఈ అన్నీ US పర్యటన సందర్భంగా ప్రదర్శించబడింది.
ఈ పర్యటన దేశీయంగా రాజకీయ విమర్శలకు దారితీసింది. శివసేన (యుబిటి) నాయకురాలు ప్రియాంక చతుర్వేది దాని వైఖరిని ప్రశ్నిస్తూ, “భారత్ జాతీయాత్మక ప్రయోజనాలు ఇప్పుడు US భారత్ ఏమి చేయాలనుకుంటుందో దానికి కట్టుబడి ఉంది” అని అన్నారు. “భారత్ చరిత్రలో, భారత్- పాకిస్తాన్ మధ్య ఉద్రిక్తత తగ్గింపు ప్రకటన భారత ప్రభుత్వం నుంచి భారతీయులకు తెలిసే ముందే US ప్రెసిడెంట్ సోషల్ మీడియాలో ప్రకటించబడిందని గుర్తుంచుకుంటారు” అని ఆమె పునరుద్ఘాటించారు. కాంగ్రెస్ పార్టీ కేరళ యూనిట్ కూడా ఈ పర్యటనను ఆన్లైన్లో విమర్శించింది. ఒక పోస్ట్లో, “ఎందుకంత ఆందోళన? ఈ ప్రభుత్వం ఆశీర్వాదాలతో పాకిస్తాన్ ఐ. ఎస్. ఐ పఠాన్కోట్ వైమానిక స్థావరానికి ప్రవేశం పొందినట్లు మేము ఇప్పటికే చూశాం” అని ప్రకటించారు.
సీనియర్ సైన్య అధికారులు ఈ పర్యటనలు అసాధారణమైనప్పటికీ, అపూర్వం కాదని గుర్తు బదులిచ్చారు. భాగస్వామ్య దేశాల సైనిక అధికారులు భారత సైనికులను క్రమం తప్పకుండా సందర్శిస్తారు. సైనిక సంస్థలతో దౌత్య నిమగ్నతలు గతంలో కూడా జరిగాయి. చండీమందిర్ పర్యటన అక్టోబర్ 2025లో అధికారికంగా ప్రకటించిన ‘మేజర్ డిఫెన్స్ పార్ట్నర్షిప్’ ఫ్రేమ్వర్క్ కింద భారతదేశం-అమెరికా రక్షణ సంబంధాల విస్తరణకు అనుగుణంగా ఉంది. రెండు ఇటీవల డిఆర్డిఓ ప్రధాన దేశాలు 24వ ఉమ్మడి సాంకేతిక బృందం ప్లీనరీని నిర్వహించాయి, రక్షణ సైన్స్ టెక్నాలజీ మరియు సహకారాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్లడానికి ఈ సమావేశం జరిగింది.
మంత్రి రక్షణ రాజ్నాథ్ సింగ్, US కార్యదర్శి ఆఫ్ వార్ పీట్ హెగ్సెట్ సంతకం చేసిన 10-సంవత్సరాల రక్షణ ఫ్రేమ్వర్క్ ఒప్పందం ఇండో-పసిఫిక్లో దీర్ఘకాలిక సహకారాన్ని వివరిస్తుంది. పాకిస్తాన్ సైనిక నాయకత్వానికి ఈ సందేశం స్పష్టంగా ఉంది. వాషింగ్టన్ యొక్క వ్యూహాత్మక సౌలభ్యం ఇప్పుడు తాజాగా స్థిరంగా ఉంది. భారతదేశ పశ్చిమ కమాండ్ను సందర్శించడం ఈ వాస్తవాన్ని పాకిస్తాన్ సరిహద్దులకు ప్రస్తుతం దగ్గరగా చేస్తుంది.
