అంతర్జాతీయ
ఓయి-లింగారెడ్డి గజ్జల
2003లో ఇరాక్పై దండెత్తినప్పుడు అమెరికాకు పట్టిన సమయం కేవలం 26 రోజులు. ఆ అనుభవంతోనే 2026 ఫిబ్రవరి 28న అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ కపాయిలు ” ఆపరేషన్ ఎపిక్ ఫ్యూరీ“ఇరాన్పై విరుచుకుపడింది. ఆకాశాన్ని చీల్చుకుంటూ వచ్చిన డ్రోన్లు, క్షిపణులు ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అయతొల్లా అలీ ఖమేనీతో సహా ఆ దేశ అత్యున్నత సైనిక కమాండర్లందరినీ అంతమొందించాయి. ఇక ఇరాన్ పని అయిపోయింది, ఆ కుప్పకూలని వాషింగ్టన్ దేశం భావించింది. కానీ, అక్కడే అసలు కథ మొదలైంది.
నాయకత్వం అంతమొందితే సైన్యం చెల్లాచెదురవుతుందని అమెరికా అంచనా వేసిన ఇరాన్ విషయంలో పటాపంచలైంది. దీనికి కారణం ఇస్లామిక్ రెవల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్ (IRGC) మాజీ చీఫ్ మేజర్ జనరల్ మహ్మద్ అలీ జఫారీ. 2003లో సద్దాం హుస్సేన్ సైన్యం కేవలం 26 రోజుల్లోనే ఎందుకు ఓడిపోయిందో జఫారీ నిశితంగా అధ్యయనం చేశారు. సద్దాం తన సైన్యాన్ని “సెంట్రలైజ్డ్” (కేంద్రీకృత) పద్ధతిలో ఉంచడం వల్ల, ఆయన పట్టు కోల్పోగానే సైన్యం పక్షవాతానికి గురైందని జఫారీ పేర్కొన్నారు. తన దేశానికి ఆ రాకూడదని ఆయన రూపొందించిన పరిస్థితి సిద్ధాంతమే “వికేంద్రీకృత మొజాయిక్ రక్షణ” (వికేంద్రీకృత మొజాయిక్ రక్షణ).
మొజాయిక్ రక్షణ సిద్ధాంతం ఏమిటి?
జఫారీ తన దేశాన్ని 31 స్వయం ప్రతిపత్త సైనిక ప్రాంతాలుగా (మొజాయిక్లుగా) విభజించారు. ప్రతి ప్రావిన్స్కు ఒక ప్రత్యేక సైనిక కమాండ్ ఉంటుంది. వీటి వద్ద సొంత క్షిపణి నిల్వలు, డ్రోన్లు, మందుగుండు సామాగ్రి, బాసిజ్ మిలిషియా సైనికులు ఉంటాయి. ఈ వ్యవస్థ ప్రత్యేకత ఏంటంటే.. టెహ్రాన్లోని ప్రధాన కార్యాలయం ధ్వంసమై అగ్ర నాయకత్వం మొత్తం చనిపోయినా, ఈ 31 ప్రాంతీయ కమాండ్లు ఎవరి కోసం ఎదురుచూడకుండానే శత్రువుపై విరుచుకుపడతాయి. “ఆటోపైలట్” మోడ్లో యుద్ధంలో జఫారీ ఈ సైన్యాన్ని రూపొందించారు.
ఆపరేషన్ ఎపిక్ ఫ్యూరీ తర్వాత..
ఫిబ్రవరి 28న కొన్ని గంటల్లోనే దాడులు జరిగాయి ఇరాన్ ప్రతీకారం మొదలైంది. నాయకత్వం లేకపోయినా, ముందుగా నిర్ణయించిన ప్రణాళిక ప్రకారం బహ్రెయిన్, ఖతార్, యూఏఈ, కువైట్, జోర్డాన్లోని అమెరికా సైనిక స్థావరాలపై బాలిస్టిక్ క్షిపణులు వర్షంలా కురిశాయి. ఇజ్రాయెల్ మౌలిక సదుపాయాలే లక్ష్యంగా దాడులు జరిగాయి. మార్చి 13 నాటికి యుద్ధం 14వ రోజుకు చేరినా, ఇరాన్ దళాలు ఏమాత్రం వెనక్కి తగ్గకుండా మధ్యప్రాచ్యం అంతటా డ్రోన్ దాడులతో వణికిస్తున్నాయి.
ఓటమిని అసాధ్యం చేసే వ్యూహం!
ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి సయ్యద్ అబ్బాస్ అరఘ్చి అన్నట్లుగా.. “రాజధానిపై బాంబులు వేసినంత మాత్రాన మా యుద్ధ సామర్థ్యం తగ్గదు.” జఫారీ రూపొందించిన ఈ వ్యూహం ఇరాన్ను విజేతగా నిలబెట్టకపోయినా, ఆ దేశం ఓడిపోవడాన్ని మాత్రం అసాధ్యం చేసింది. కేంద్రీకృత సైన్యాలు ఎలా కుప్పకూలుతాయో అధ్యయనం చేసిన జఫారీ, ఎప్పటికీ కుప్పకూలని ఒక ‘హైడ్రా’ లాంటి సైన్యాన్ని నిర్మించారు. ఇప్పుడు అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ దళాలు, ఒక తలను నరికితే ఇరాన్ లోని 31 ప్రాంతీయ కమాండ్లు మరో 31 తలల్లా మారి విరుచుకుపడుతున్నాయి.
ఎవరీ మహమ్మద్ అలీ జఫారీ (జాఫారి)?
మహ్మద్ అలీ జఫారీ సెప్టెంబర్ 1, 1957న ఇరాన్లోని యజ్ద్ (యాజ్ద్) నగరంలో జన్మించారు. ఆయన విద్యాభ్యాసం టెహ్రాన్ విశ్వవిద్యాలయంలో సాగింది, అక్కడ ఆయన ఆర్కిటెక్చర్లో డిగ్రీ పొందారు. అయితే, 1979లో ఇరాన్ ఇస్లామిక్ విప్లవం తర్వాత దేశ పరిస్థితులు మారిపోవడంతో, ఆయన తన కెరీర్ను సైన్యం వైపు మళ్లించారు. ప్రారంభంలో ఇరాన్ కుర్దిస్తాన్ ప్రావిన్స్లో ఐఆర్జీసీ (IRGC) ఇంటెలిజెన్స్ యూనిట్లో ఒక సాధారణ అధికారిగా చేరారు.
ఇరాన్-ఇరాక్ యుద్ధంలో కీలక పాత్ర..
1980 1988 వరకు జరిగిన సుదీర్ఘమైన ఇరాన్-ఇరాక్ యుద్ధం జఫారీ జీవితాన్ని మలుపు తిప్పింది. ఈ యుద్ధంలో ఆయన క్షేత్రస్థాయిలో ఉండి పోరాడారు. ముఖ్యంగా ‘హ్యూమన్ వేవ్ అటాక్స్’ (భారీ సంఖ్యలో సైనికులతో దాడి చేయడం) వంటి వ్యూహాలను ఆయన దగ్గరుండి గమనించారు. ఆ సమయంలోనే శత్రువు ఎంత బలవంతుడైనా, నిరంతర ప్రతిఘటన ద్వారా ఎలా అడ్డుకోవచ్చో ఆయనకు అర్థమైంది. యుద్ధం ముగిసే సమయానికి ఆయన ఐఆర్జీసీలో అత్యంత నమ్మకస్తుడైన కమాండర్గా ఎదిగారు.
సైనిక ఎదుగుదల – కీలక పదవులు:
- 1992: ఐఆర్జీసీ గ్రౌండ్ ఫోర్సెస్ (భూతాల బలగ) కమాండర్గా నియామకం.
- సరళా యూనిట్: టెహ్రాన్ రాజధాని రక్షణ బాధ్యత వహించే అత్యంత శక్తివంతమైన ‘సరళ్ల’ ఎలైట్ యూనిట్కు ఓవరాల్ కమాండర్గా పనిచేశారు.
- 2005 – స్ట్రాటజిక్ స్టడీస్: గార్డ్స్ సెంటర్ ఫర్ స్ట్రాటజిక్ స్టడీస్ డైరెక్టర్గా బాధ్యతలు చేపట్టారు. ఇక్కడే ఆయన అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ దాడులను ఎలా తట్టుకోవాలో పరిశోధించి ‘మొజాయిక్ సిద్ధాంతాన్ని’ (Mosaic Doctrine) రూపొందించారు.
- 2007 – 2019: ఇస్లామిక్ రెవల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్ (IRGC) కి కమాండర్-ఇన్-చీఫ్గా నియమితులయ్యారు. సుమారు 12 ఏళ్ల పాటు ఈ పదవిలో ఉండి ఇరాన్ సైన్యాన్ని పూర్తి స్థాయిలో వికేంద్రీకరించారు.
